Sunday, February 22, 2026

یران به کدام سو

ایران به کدام سو؟، اهمیت وجه بین المللی درهم شکستن حکومت اسلامی. آیا درهم شکستن حکومت اسلامی به معنی درهم شکستنن «دیواربرلین» در دوره جنگ سرد است؟ خطوط جدیدبرآمد خیزش زن زندگی آزادی در پیوند با عدالت اجتماعی در شرایطی که فلاکت به امری فراگیر تبدیل شده است....


Wednesday, February 18, 2026

آیا ما با فرایندهژمونیک شدن سلطنت مواجهیم؟

 آیا ما با فرایندهژمونیک شدن سلطنت مواجهیم؟ مسیر و چگونگی خروج چپ از این بحران؟ در یک کلمه بیرون آمدن از فضای زیست و کنشگری گلخانه‌ ای و قرارگرفتن در فضای واقعی جامعه و کنشگری در راستای آن و در پاسخ به مهم ترین مساله هم اکنون جامعه و مردم ایران : گذاردموکراتیک از حکومتی ویرانگر و به پایان رسیده


Saturday, February 14, 2026

نقشه حرکت ترامپ ، آلترناتیو سازی، جادوی صندوق و پارادوکس گزینه‌ها و دموکراسی

فشرده یک گفتگو:  

نقشه حرکت ترامپ: ترکیبی از تهدید به جنگ که اینک حتی به گونه‌ای ترامپی زمان بندی آن هم مشخص شده و مذاکره اساسا در چهارچوب خواست‌های پایه ای دولت آمریکا در محدوه همین زمان بندی صورت می گیرد. آیا زیگنال‌هائی که علی لاریجانی و عراقچی  و پزشکیان برای نوعی سازش نیم بند می فرستند، برای ترامپ کافی است؟ یا آن که وی مذاکره را در راستای پیاده کردن  تجربه ونزوئلا و محاصره  دریائی همه جانبه  و توقف صدورنفت پیش می برد که به سرعت پنجره فرصت کنونی آتش بس هم بسته می شود؟. 

یکی از پیش‌شرط های مهم شکل دادن به نوعی آلترناتیو مدنظر است که در دوره قبلی یورش نظامی که خلا آن محسوس بودو اینک از طریق تلاش برای ترکیبی از تشدید تنگنای اقتصادی حداکثری-صدورنفت صفر، مداخله نظامی و  راه اندازی انقلاب باصطلاح شیر وخورشیدی.  گرچه شاهدتلاش مذبوحانه و دیروقت رژیم برای مصادره آن چه که در زمان صفویه و شیعه گری آن دوره به نمادقدرت سیاسی تبدیل شد، هستیم.  صرفنظر از جدال سلسه‌های گوناگون تاریخی حول تعابیرآن و تصاحب فره ایزدی نهفته در آن ‌برای این یا آن سلسه‌های پادشاهی،  قاعدتا جایگاه طبیعی‌ این نماد موزه‌های تاریخی و باستانی است. اما به میان آوردن مجددموجودات موزه‌ای و بعضا اسطوره‌ای ریشه  در ادامه و یا احیای پارادایم‌های واپسگرای نگاه به گذشته و بازسازی آن به عنوان هویت ملی‌ ایرانی‌ها صورت می گیرد. چنان که اکنون در دوره انتقال به پساحکوت اسلامی باردیگر توسط جریان‌هایی، آن‌هم در جهانی که بشدت و  شتابان به سوی آینده در تاخت است، برای زنده کردن سودای برپائی حکومتی اقتدارگرا با ورژن دیگر هستیم  استوار  بر «قدرت» که شیرنر نمادآن باشد، با شمشیرعریان بدست و البته باهاله ای از نورمهر و فره ایزدی و قرار گرفتن همه آن ها در یک قاب‌واحد. براستی چنین گریز و عقب گرد از هدف دموکراسی تا چه اندازه با تحولات کنونی جامعه ایران و رنسانس جاری در آن علیه مردسالاری/پدرسالاری/ دولت سالاری که با خیزش زن زندگی آزادی  واردفازجدیدی شده خوانائی دارد.  .  

در برابر رویدادهای مرتبط با آلترناتیوسازی برون کشوری، شاهد شکل گیری یک روندهای تازه ای با ویژگی درون کشوری نیز هستیم که تحت عنوان شکل دادن به  جبهه نجات کشور و تحولات ورویدادهای مرتبط به آن و نیز یورش تازه رژیم به حامیان آن وارد فازجدیدی شده است.  که بررسی اجمالی و البته نا تمام آن بخشی از این گفتگو را تشکیل می‌دهد که دریافت ویژگی های آن و چگونگی رویکردترامپ به آن در کنار نگرانی مضاعف رژیم  مستلزم درنگ بیشتری است.  

و بالاخره به پارادوکس نهفته در رفراندوم وتدوین یک قانون اساسی نوین و نسبت دمکراسی با گزینه‌های ولایت و سلطنت و رابطه تخاصم‌آمیزشان با دموکراسی و دخیل بستن به خروجی جادوی صندوق می پردازیم. به جادوی صندوق با هدف منجمدکردن شکوفایی و بالندگی طیف بندی ها وگرایش‌های عمده جامعه موجود ایران و ضرورت سامان دهی آن ها از هم اکنون به عنوان شرط لازم و حیاتی گذار دموکراتیک. صندوق ابزاری جز مشهود و رؤیت پذیرکردن این گرایش‌های عمده و  قبلا شکل یافته و جاری در متن جامعه نمی تواند باشد. دخیل بستن به آن به عنوان راهی برای گریز از توقف چرخه استبداد و بازگشت مجددآن در چهره دیگر کارگشا نیست. چنان که حکومت اسلامی و خمینیسم از درون صندوق و ممهور به آن بیرون کشیده شد و خود نیز سالیان سال با طواف حول آن و سرگرمی صندوق به حکومت خویش قوام بخشید. مساله چرخه استبداد و بازگشت آن را باید در ساحت دیگری از کنشگری جستجوکرد.  


Tuesday, February 10, 2026

پس لرزه های کشتار و قتلعام دیماه،مذاکرات با امریکا، آلترناتیوها

پس لرزه های کشتار و قتلعام دیماه،مذاکرات با امریکا، آلترناتیوها 


Wednesday, February 04, 2026

تازاندن قیام و مسئولیت گریزی

 تازاندن قیام و مسئولیت گریزی

این که تحت هر شرایطی مسئول اصلی و همه جانبه این کشتارعظیم، حکومت جنایتکار و آدم کش اسلامی است تردیدی نیست. او ست که برای حفظ موقعیت متزلزل خویش با سلاح‌های جنگی و شلیک بیرحمانه جوانان و مردم را آماج خود قراداده است. اما این به معنای آن نیست که رهبری و عملکرد سویه دیگر این رویاروئی (در اینجا مشخصا اپوزیسیون سلطنت ) در نتیجه این جنگ و کشاکش فاقدمسئولیت باشد. لنین در زمان خود در انقلاب اکتبر پیرامون قیام مردم علیه حاکمیت با در نظر گرفتن مجموع عوامل می گفت که دیروز زود بود، فردادیراست و قیام باید همین امروز باشد... اساسا هنر پیشروی و بهمان اندازه هنرعقب نشینی با درک لحظه‌ها و شرایط عینی نبرد شرط ضروری برای هرفرماندهی شایسته و مدعی رهبری است. بدیهی است که او به سهم خویش در نتیجه نبرد دخیل است. ... و ما متاسفانه به دلایلی که بخشا دراین گفتگو مطرح می شود با فاجعه اقدام و تصمیم و حتی فریب دادن و بدون در نظرگرفتن ملاحظات واقعی صحنه نبرد مواجه بودیم.. رفتاری که با فرافکنی و عدم مسئولیت پذیری مشخص می شود.....
از سوی دیگر ما در ایران از ۹۶ به تناوب با موج‌های خیزش های معطوف به کلیت نظام و نفی آن و اگر بشود گفت با گزاره «یک دو سه... چندخیزش‌انقلابی» مواجهیم که نهایتا رژیم را فرسوده ساخته و زمینه را برای قیام سراسری و سرنگونی نهانی فراهم می سازد که این نحوه پیشروی دلایل خود را دارد. نادیده گرفتن این واقعیت و شتاب دادن مصنوعی و لحظه ای به آن، که اساسا با سودای کسب قدرت صورت می گیرد آفت خطرناکی است که اینک با آن مواجهیم.

Sunday, February 01, 2026

نقش عاملیت جامعه و جنبش‌ها به‌مثابه قطب سوم در معادله سه قطبی قدرت

نقش عاملیت جامعه و جنبش‌ها به‌مثابه قطب سوم در معادله سه قطبی قدرت   

در تحلیل و ارزیابی از اوضاع پیچیده کنونی با ردیف شدن سناریوهای گوناگون، غالبا یک سناریو و شاید مهم‌ترین آن از قلم می افتد که همانا شق عاملیت و نقش آفرینی جامعه و جنبش ها و قیام مردمی است.

البته وقتی همه نگاه‌ها به نقش بلامنازع قدرت‌ها باشد، داشتن چنان رویکردهایی عجیب نیست. به‌عنوان‌ مثال‌ سناریوهای هفتگانه* مطرح شده بی بی سی هم جدا از آن نیست. اما مساله مختصات وضعیت و سناریوها را می توان از جنبه دیگری نیز مطرح کرد که در آن با یک وضعیت سه قطبی و کشاکش بین آن‌ها مواجهیم و نسبت‌هایی که بین آن ها بر قرار می شود تعیین کننده سیرتحولات است و سناریوهای دیگر را نیز می توان در ذیل مجموعه آن ها مورد بررسی قرارداد. اگر جامعه سه قطبی فرض شود، آن‌گاه ما دیگر تماشاچی و ناظر صرف و مبهوت اوضاع و روندها نیستیم. خود نقش آفرین هستیم و در سیررویدادها سهیم. اگر جامعه اشباع از بحران ایران در لحظات کنونی را با فرضیه سه قطبی بودن کشاکش‌ها و قرارداشتن آن در وضعیت انتقال به‌دوره پساحکومت اسلامی و استقرار نظم جدید در نظربگیریم، آن‌گاه نقش و رابطه این سه قطب و معادله‌هائی که با نقش آفرینی هرکدام می تواند شکل بگیرد کانونی شده و مختصه اصلی وضعیت کنونی و اهمیت کنشگری مرتبط با آن را برجسته می کند. ناگفته نماند که در این میان هم رژیم و هم قدرت های خارجی هرکدام در تلاشند که با ادغام قطب سوم (جامعه) در خود آن را دوقطبی کنند. مقابله با این دو تلاش از دوسو، همان نقشی است که به‌تاکتیک‌ ها و استراتژی رویکردسوم و قطب سوم در این جدال و کشاکش بزرگ و در این نوشتار معنا می‌دهد: