آیا ما با فرایندهژمونیک شدن سلطنت مواجهیم؟ مسیر و چگونگی خروج چپ از این بحران؟ در یک کلمه بیرون آمدن از فضای زیست و کنشگری گلخانه ای و قرارگرفتن در فضای واقعی جامعه و کنشگری در راستای آن و در پاسخ به مهم ترین مساله هم اکنون جامعه و مردم ایران : گذاردموکراتیک از حکومتی ویرانگر و به پایان رسیده
!جهانی دیگر و سیاستی دیگر، به وبلاگ تقی روزبه خوش آمدید
Wednesday, February 18, 2026
Saturday, February 14, 2026
نقشه حرکت ترامپ ، آلترناتیو سازی، جادوی صندوق و پارادوکس گزینهها و دموکراسی
نقشه حرکت ترامپ: ترکیبی از تهدید به جنگ که اینک حتی به گونهای ترامپی زمان بندی آن هم مشخص شده و مذاکره اساسا در چهارچوب خواستهای پایه ای دولت آمریکا در محدوه همین زمان بندی صورت می گیرد. آیا زیگنالهائی که علی لاریجانی و عراقچی و پزشکیان برای نوعی سازش نیم بند می فرستند، برای ترامپ کافی است؟ یا آن که وی مذاکره را در راستای پیاده کردن تجربه ونزوئلا و محاصره دریائی همه جانبه و توقف صدورنفت پیش می برد که به سرعت پنجره فرصت کنونی آتش بس هم بسته می شود؟.
یکی از پیششرط های مهم شکل دادن به نوعی آلترناتیو مدنظر است که در دوره قبلی یورش نظامی که خلا آن محسوس بودو اینک از طریق تلاش برای ترکیبی از تشدید تنگنای اقتصادی حداکثری-صدورنفت صفر، مداخله نظامی و راه اندازی انقلاب باصطلاح شیر وخورشیدی. گرچه شاهدتلاش مذبوحانه و دیروقت رژیم برای مصادره آن چه که در زمان صفویه و شیعه گری آن دوره به نمادقدرت سیاسی تبدیل شد، هستیم. صرفنظر از جدال سلسههای گوناگون تاریخی حول تعابیرآن و تصاحب فره ایزدی نهفته در آن برای این یا آن سلسههای پادشاهی، قاعدتا جایگاه طبیعی این نماد موزههای تاریخی و باستانی است. اما به میان آوردن مجددموجودات موزهای و بعضا اسطورهای ریشه در ادامه و یا احیای پارادایمهای واپسگرای نگاه به گذشته و بازسازی آن به عنوان هویت ملی ایرانیها صورت می گیرد. چنان که اکنون در دوره انتقال به پساحکوت اسلامی باردیگر توسط جریانهایی، آنهم در جهانی که بشدت و شتابان به سوی آینده در تاخت است، برای زنده کردن سودای برپائی حکومتی اقتدارگرا با ورژن دیگر هستیم استوار بر «قدرت» که شیرنر نمادآن باشد، با شمشیرعریان بدست و البته باهاله ای از نورمهر و فره ایزدی و قرار گرفتن همه آن ها در یک قابواحد. براستی چنین گریز و عقب گرد از هدف دموکراسی تا چه اندازه با تحولات کنونی جامعه ایران و رنسانس جاری در آن علیه مردسالاری/پدرسالاری/ دولت سالاری که با خیزش زن زندگی آزادی واردفازجدیدی شده خوانائی دارد. .
در برابر رویدادهای مرتبط با آلترناتیوسازی برون کشوری، شاهد شکل گیری یک روندهای تازه ای با ویژگی درون کشوری نیز هستیم که تحت عنوان شکل دادن به جبهه نجات کشور و تحولات ورویدادهای مرتبط به آن و نیز یورش تازه رژیم به حامیان آن وارد فازجدیدی شده است. که بررسی اجمالی و البته نا تمام آن بخشی از این گفتگو را تشکیل میدهد که دریافت ویژگی های آن و چگونگی رویکردترامپ به آن در کنار نگرانی مضاعف رژیم مستلزم درنگ بیشتری است.
و بالاخره به پارادوکس نهفته در رفراندوم وتدوین یک قانون اساسی نوین و نسبت دمکراسی با گزینههای ولایت و سلطنت و رابطه تخاصمآمیزشان با دموکراسی و دخیل بستن به خروجی جادوی صندوق می پردازیم. به جادوی صندوق با هدف منجمدکردن شکوفایی و بالندگی طیف بندی ها وگرایشهای عمده جامعه موجود ایران و ضرورت سامان دهی آن ها از هم اکنون به عنوان شرط لازم و حیاتی گذار دموکراتیک. صندوق ابزاری جز مشهود و رؤیت پذیرکردن این گرایشهای عمده و قبلا شکل یافته و جاری در متن جامعه نمی تواند باشد. دخیل بستن به آن به عنوان راهی برای گریز از توقف چرخه استبداد و بازگشت مجددآن در چهره دیگر کارگشا نیست. چنان که حکومت اسلامی و خمینیسم از درون صندوق و ممهور به آن بیرون کشیده شد و خود نیز سالیان سال با طواف حول آن و سرگرمی صندوق به حکومت خویش قوام بخشید. مساله چرخه استبداد و بازگشت آن را باید در ساحت دیگری از کنشگری جستجوکرد.
Tuesday, February 10, 2026
پس لرزه های کشتار و قتلعام دیماه،مذاکرات با امریکا، آلترناتیوها
پس لرزه های کشتار و قتلعام دیماه،مذاکرات با امریکا، آلترناتیوها
Wednesday, February 04, 2026
تازاندن قیام و مسئولیت گریزی
Sunday, February 01, 2026
نقش عاملیت جامعه و جنبشها بهمثابه قطب سوم در معادله سه قطبی قدرت
نقش عاملیت جامعه و جنبشها بهمثابه قطب سوم در معادله سه قطبی قدرت
در تحلیل
و ارزیابی از اوضاع پیچیده کنونی با ردیف شدن سناریوهای گوناگون، غالبا یک سناریو
و شاید مهمترین آن از قلم می افتد که همانا شق عاملیت و نقش آفرینی جامعه و جنبش
ها و قیام مردمی است.
البته وقتی همه نگاهها به نقش بلامنازع قدرتها باشد، داشتن چنان رویکردهایی عجیب نیست. بهعنوان مثال سناریوهای هفتگانه* مطرح شده بی بی سی هم جدا از آن نیست. اما مساله مختصات وضعیت و سناریوها را می توان از جنبه دیگری نیز مطرح کرد که در آن با یک وضعیت سه قطبی و کشاکش بین آنها مواجهیم و نسبتهایی که بین آن ها بر قرار می شود تعیین کننده سیرتحولات است و سناریوهای دیگر را نیز می توان در ذیل مجموعه آن ها مورد بررسی قرارداد. اگر جامعه سه قطبی فرض شود، آنگاه ما دیگر تماشاچی و ناظر صرف و مبهوت اوضاع و روندها نیستیم. خود نقش آفرین هستیم و در سیررویدادها سهیم. اگر جامعه اشباع از بحران ایران در لحظات کنونی را با فرضیه سه قطبی بودن کشاکشها و قرارداشتن آن در وضعیت انتقال بهدوره پساحکومت اسلامی و استقرار نظم جدید در نظربگیریم، آنگاه نقش و رابطه این سه قطب و معادلههائی که با نقش آفرینی هرکدام می تواند شکل بگیرد کانونی شده و مختصه اصلی وضعیت کنونی و اهمیت کنشگری مرتبط با آن را برجسته می کند. ناگفته نماند که در این میان هم رژیم و هم قدرت های خارجی هرکدام در تلاشند که با ادغام قطب سوم (جامعه) در خود آن را دوقطبی کنند. مقابله با این دو تلاش از دوسو، همان نقشی است که بهتاکتیک ها و استراتژی رویکردسوم و قطب سوم در این جدال و کشاکش بزرگ و در این نوشتار معنا میدهد:
Thursday, January 29, 2026
مساله اکنون چیست
مساله اکنون چیست؟ بدلیل بن بست و گندیدگی رژیم و عدم مشروعیتش بویژه پس از کشتاراخیر،مساله انتقال قدرت مطرح شده است. قدرت های بزرگ همانطور که در مورد انقلاب بهمن در گوادلوپ تصمیم گیری کردند، اکنون نیز در شرایط جدید این دولت آمریکاست که چنین رسالتی را برخود فرض میداند. پرسش اصلی اینک آن است که آیا انتقال قدرت توسط عاملیت جامعه و کنشگران آن صورت خواهد گرفت یا توسط قدرتهای بزرگ (آمریکا و اسرائیل و..)... در این گفتگو تلاش می کنیم که با طرح وضعیت سه قطبی بازیگران صحنه و ... بر همین ویژگی لحظههای کنونی تمرکز کنیم و پاسخی از منظر قطب سوم جامعه و کنشگران آزادی و برابری به این سوال بدهیم.....
شرایط اضطرار از ما چه می طلبد؟پس از کشتار، د رآستانه جنگ وفروپاشی چه باید کرد؟
Wednesday, January 28, 2026
دربرابر پروژه مداخله خارجی،برآمد اقتدار گرایی نوین و فروپاشی چه میتوان کرد؟
دربرابر پروژه مداخله خارجی،برآمد اقتدار گرایی نوین و فروپاشی چه میتوان کرد؟
Sunday, January 25, 2026
نگاه و نقدی به یک گفتگو در آستانه وقوع فاجعه
نگاه و نقدی به یک گفتگو* در آستانه وقوع فاجعه!
۱- این همه
خوشبینی از کجا می آید و از کدام پیشفرضها سرچشمه میگیرد؟!
آقای بهتوئی عبارت قشنگی دارند که تا گام بر نداریم جایی نرفتهایم. با این وجود مثل این که مشکل اصلی همان چگونگی گام برداشتن و معنای آن است. گام بر پایه کدام پیشفرضها و فلسفه تاریخی؟ مطابق نگرشی ظاهرا تاریخ هم چون بازشدن طوماراز پیش تنظیم شدهای میماند که در تحلیل یک وضعیت مشخص می توان از آن مثل جدول مندلیف بهره برد و خانههای خالی را یافت و پرکرد. بر این اساس از این منظر تاریخ کم وبیش بهمثابه تکرار الگوهای تجربه شده و بازآرائی وضعیت همسنخ در تطابق با آن است، در برابر آن رویکرددیگری قراردارد که مطابق آن تاریخ در فراتر رفتن از گذشته و در متفاوت بودن، در تشخص و تفردخود و ابداع اشکال دایماجدید و در ترکیب های جدید قابل فهم است. حتی اشکال واپسگرایانه نیز عنیا تکرار گذشته نیستند و چه بسا در ترکیبی از عناصر کهنه و نو ظاهر شوند. نحوه وجودتاریخی انسان، و تاریخمندی رخدادها و وقایع بزرگ از خصیصه های تحولات پیچیده اجتماعی است. البته حال و رخدادها و تحولات جدید طبعا و بخشا از درون گذشته و امکانات و گشودگیهای عصرنو سر برمی کشند و همواره حامل رگهها و عناصری از آن هستند، اما در ترکیبی پیچیده و مفصل بندی شده با عناصرنو و در معاصرشدگیشان. چنانکه حتی ظهورپارادایم واپسگرای اسلام سیاسی با همه گزارهها و درونمایههای کهنه و ارتجاعیاش، بدون معاصرشدگی قادر به عرض اندام نبود.
Wednesday, January 21, 2026
معادله قیام و مداخله خارجی
معادله قیام و مداخله خارجی
معادله موفقیت قیام مطابق فرمول کلاسیک و شناخته شده عبارت از آن بوده است که پائینی ها نخواهند و بالائیهائی نتوانند. مبنای چنین معادله ای برای انقلاب بر عاملیت مردم و درهم شکستن ماشین قدرت استواراست . اما آیا می توان در این معادله در هم شکستن ماشین دولتی را برعهده یک قدرت خارجی فرضی نهاد و نقش مردم را به حضور در خیابان تنزل داد؟ ترکیب چنین متضادی اگربفرضهم صورت پذیردِ که خود دشواراستِ و حتی اگرشدنی باشد و همآهنگی کامل صورت پذیرد، اما اساسا با وجود اهداف و رویاهای بالکل متفاوت و چه بسا متضاد امکان چه خواهند کرد؟ یا چنین رویکردی تنها به توهم به یک ناجی، و ابزاری شدن مردم در صحنه می تواند به یک فاجعه تبدیل شود؟ استفاده از شکافهای قدرت ها و دشمنان و بدخواهان البته امری متفاوت است و جای خود دارد که امری است جدا ازتوهم به چنین تقسیم کاری. در این گفتگو حول این مساله نیز سخن خواهیم گفت.
Sunday, January 18, 2026
کدام شعار در خارج کشور برای مرزبندی با سلطنتطلبان مناسب است
یادداشت هشتم:
کدام شعار در خارج کشور برای مرزبندی با سلطنتطلبان مناسب است بدون آنکه ما را به دام تقابل جوئی بیافکند؟
در پی سرکوب برهنه و خشن اعتراضات داخلی، که ابعادغیرقابلکتمان آن حتی خامنه ای را ناچار به اعتراف به وقوع جنایت چندهزارنفری کرد، و هم چنان هم حالت آماده باش فوقالعاده را حفظ کرده است، در وضعیت افت موقت جنبش، نقش نیروهای خارج کشور برای شعله ور نگهداشتن مشعل مقاومت و تمرکز افکارعمومی جهان به این جنایتهای هولناک دارای اهمیت است. انواع اقدامات و وظایف وجود دارندچون ثبت جنایات و بازتابانیدن آنها و فشار بهنهادهای بین المللی مسؤل و مدافعان حقوق بشر، و بخصوص برپائی آکسیونها و کمپین های اعتراضی در اقصی نقاط جهان که خوشبختانه شروع شده است و باید امیدوار بود که تداوم یابد. یکی از ویژگیهای این کمپینها در هم شکستن ادعاهای بی ربط و نادرست سلطنت طلبان است که به مددمدیاهای پرسروصدای جیره خوار، خود را یگانه نیروی برتر و مطرح قلمداد می کنند و انحصارطلبی و شعارکینگ پادشاه را به سرحدمشمئزکننده ای رساندهاند.
Friday, January 16, 2026
شماری از خودویژگیهای موقعیت کنونی
در این گفتگو*: شماری از خودویژگیهای موقعیت کنونی
Thursday, January 15, 2026
چالش ورویکردها در دوره سرکوب وقطع اینترنت ودعوت به تهاجم خارجی، برای مقابله با شکست خیزش
چالش ورویکردها در دوره سرکوب وقطع اینترنت ودعوت به تهاجم خارجی، برای مقابله با شکست خیزش
Wednesday, January 14, 2026
لحظه های حساس کنونی با احتمال حمله آمریکا، و ضرورت کنشگری خلاق
یادداشت هفتم:
شواهد وقرائن متعددی حاکی از احتمال حمله آمریکا به اهدافی در داخل ایران است. تخلیه نیروها و تجهیزات از پایگاهایش در قطر و عراق و... و تهدیدکشورهای منظقه از سوی ایران اگر حملاتی از خاک آن کشورها و یا همکاری آنها صورت بگیرد با پاسخهای شدید ایران مواجه خواهد شد. صدورحکم اعدام عرفان سلطانی علیرغم هشدارآمریکا در صورت آغاز اعدام ها، و فشارافکارعمومی درپی وعدههای ترامپ مبنی بر حمایت و اینکه کمک در راه است و... و بالاخره نشست امروزکاخ سفید برای تصمیم گیری نهائی، و با توجه به بانتشاربیش از پیش اخبار کشتارهولناک رژیم سفاک و آدمکش حکومت اسلامی که موجب شوک جهانی شده است، به سخره گرفتن شدن اقتدارترامپ در صورت بی عملی در پی آن وعدهها و ادعاها و هشدارها و خط قرمزکشیدن ها، امکان وقوع حمله نظامی آمریکا را تقویت کرده است.در کنارآنها آماده باش اسرائیل و کشورهای حاشیه خلیج فارس نیز مویدآن است. حمله نظامی فوق در صورت وقوع، بی تردید نقطه جوش بحران را چه در ایران و چه در منطقه بالا بدره و بسطح تازه ای با پی آمدهائی نامعلوم خواهد رساند. این احتمال بخصوص با رویکرد و سیاست ورزی توام با ابهام عامدانه ترامپ ودر وضعیت عدم قطعیت، دامنه حدس و گمانه زنی ها را بیش از پیش داغ کرده است.
Monday, January 12, 2026
شمارش معکوس حمله آمریکا و پی آمدها؟
یادداشت ششم:
۱- به گزارش والاستریت جورنال، قراراست روز سه شنبه ترامپ با اعضای ارشد کابینهاش درباره اعتراضات ایران جلسه برگزار میکند. گرینههای متعددی مشخص و به ترامپ پیشنهاد شده است.
قاعدتا با توجه به خشونت رژیم در کشتارمردم غیرنظامی و بی اعتنائی به تهدیدهای مکررترامپ و مقامات دیگر دولت او نسبت به حکومت ایران و انتظاراتی که در داخل و خارج آمریکا پیرامون ادعاهایش به عنوان رهبری قاطع که اهل عمل است و متمایز از کسانی چون اوباما برانگیخته است، بنظر می رسد که او عملا در وضعیتی است که باید واکنش نشان بدهد و گرنه حتی تصویری بدتر از اوباما در مواجهه با ایران از خودبه نمایش خواهد گذاشت. بعیداست کسانی چون سناتورارشدجمهوری خواه و نزدیک به ترامپ بدون اطلاع از چنین تصمیمی به مردم ایران پیام بدهند که کمک در راه است. و یا خود ترامپ بارها به طورعلنی هشداربدهد که در صورت کشتارمعترضان به دست حکومت ایران و عبور از خط قرمزاو، امری که اتفاق افتاده و قابل کتمان نیست، او از نیروی نظامی استفاده نکند. وی صراحتا گفته است که اگر شما شلیک کنید به شما شلیک خواهد شد.
Sunday, January 11, 2026
قمار خطرناک رضاپهلوی! تاکتیک گسیل مردم به کشتارگاه و تشویق ترامپ به مداخله
یادداشت شماره پنجم
در مبارزه بین انقلاب و ضدانقلاب ریتم حرکت و تاکتیک های مربوط به آن با توجه به مسلح و بیرحم بودن حکومت اسلامی و ضرورت اجتناب از فراهم کردن دستاویزلازم برای کشتار و اشاعه هراس، و رشد و بلوغ روندهای انقلابی بسیارمهم است. اتخاذتاکتیکهای سنجیده برای پیشروی پایدارانقلاب و تحکیم روند توده ای شدن صفوف آن، ونیز ریزش نیروهای حاکمیت و تشدیدشکافهایش در راستای تغییرتوازن قوا و پیروزی انقلاب با کمترین هزینه اجتماعی و اقتصادی واجداهمیت است. در این رابطه اتخاذسیاست معطوف به دامن زدن هیجانهای زودرس و دادن بهانههای لازم بهحاکمان برای کشتار، به لحاظ استراتژیکی و تاکتیکی خطرناک بوده و میتواند چه بسا یک انقلاب را به شکست و سرخوردگی بکشاند. چنین خطاهایی ممکن است بخشا از خامی و بی تجربگی باشد اما علاوه بر آن و بسیخطرناک تر از آن، می تواند از اهداف تنگ نظرانه و ارتجاعی مدعیان رهبری و صادرکنندگان پیام برای شتاب دادن بهرویدادها جهت صیدماهی مراد سرچشمه بگیرد. گاهی حتی خود حاکمان نیز برای بدام انداختن مخالفانشان از چنین تاکتیکهایی بهره می جویند.