در شرایط گسترش جنگ، آیا امکان آتش بس و صلحی وجود دارد؟
!جهانی دیگر و سیاستی دیگر، به وبلاگ تقی روزبه خوش آمدید
Tuesday, March 17, 2026
Saturday, March 14, 2026
نقدی بر نگرش نقطهای بهوضعیت
نقدی بر نگرش نقطهای بهوضعیت
اخیرا در
تشریح وضعیت، آقای نیکفرمطلبی نگاشتهاست با عنوان «ملاحظاتی برموقعیت جدید و تلاشی برای
تبیین آن»* که ظاهرا پاسخی است به پیشنگاشتههای خود از فروکش خیزش زن زندگی آزادی
بدین سو* که پیاماصلی
عمدتا پیرامون شکستآنها و غلبه «بی-چارگی» بودهاست. و اینک که در وضعیت
کیفیتا جدیدی مبنی برجنگ رودرروی حکومت ولائی و دو قدرت خارجی قرار گرفتهایم، راه
چاره و وظیفه عاجل را در تلاش برای توقف جنگ بهروسیله و کمک به تابآوری جامعه در
شرایط جنگی میداند و برآنست که نیروی آزادیخواه، خود هیچ امکانی برای پایان دادن
بهجنگ جز اعتراض به آدمکشی و دادن آین آگاهی که ازدل جنگ جز فلاکت و درماندگی
بیشتر بیرون نمیآید ندارد.
بی تردید
وظیفه عاجل نه فقط اکنون بلکه از حدودیکسال پیش تمرکز بر فاجعه جنگ بوده است که
برفضای کشور سنگینی میکرده و اینک با آغاز دورتازهای از جنگ با ابعادی به مراتب
ویرانکننده تر مواجهیم که عملا بدنبال سرزمین سوخته هستند که همراه با مختصه مهم
دیگروضعیت، یعنی کانونی شدن فلاکت و فقرعمومی درابعادی بی سابقه و نوین درهم
آمیخته است. و طبعا در لحظههای کنونی بهمراتب بیشتر از گذشته نیازمندتمرکز برهدف
توقف فاجعه جنگ و تحمیل آتش بس و صلح به جنگ افزوزان هستیم، همانطور که در موردجنگ
غزه هم تحمیل شد. تا اینجا تأکید مقاله درست است.
۱) اما کنش معطوف بهتوقف جنگ، کنشی یک بُعدی و بسیط نیست. البته چه آگاهی به پیآمدهای جنگ و چه تقویت تعاون و همبستگی و مراقبت از یکدیگر قطعا مهم و اساسی هستند و باید تا آنجا که ممکن است موردتأکید قرارگرفته و فراگیرشود، اما بهتنهائی کافی نیستند. هیچ کنشی بدون تبدیل شدن به یک نیروی مادی و میدانی قادر بهتغییر وضعیت نبوده و فاقدبازدارندگی لازم است. بنابراین تلاشمعطوف بهجنگ، کنشی مرکب و چندبُعدی است و همزمان ترکیبی است از مجموعهای اقدامات و کنشهای ممکن و مرتبط با هدف توقف جنگ.
Friday, March 13, 2026
اولین پیام محتبی خامنه ای،رویکردها و شواهد چه میگویند در سیزدهمین روز جنگ
اولین پیام محتبی خامنه ای،رویکردها و شواهد چه میگویند در سیزدهمین روز جنگ
Tuesday, March 10, 2026
گزینش مجتبی خامنه ای ، پیام و نتایج آن برای ایران و جهان و
گزینش مجتبی خامنه ای ، پیام و نتایج آن برای ایران و جهان و نگاهی به اهمیت وجوه ژئوپلتیک منطقهای و جهانی جنگ، تاکتیک رژیم در منطقه ای و جهانی کردن جنگ و....
Thursday, March 05, 2026
حملات انتحاری حکومت اسلامیحملات انتحاری حکومت اسلامی، خطرات دوقطبی شدن جنگ
حملات انتحاری حکومت اسلامی، خطرات دوقطبی شدن جنگ و اهمیت عاملیت صدای سوم. تلاش دولت آمریکا و اسرائیل برای سیاهی لشکرکردن بخشی از نیروهای کرد و.....
Tuesday, March 03, 2026
بربریت جنگ و پرده برداری از چهره «مداخله بشردوستانه» رضاپهلوی و اشک تمساح فرح پهلوی
بربریت جنگ و پرده برداری از چهره «مداخله بشردوستانه» رضاپهلوی و اشک تمساح فرح پهلوی!
Sunday, March 01, 2026
در کجاایستادهایم؟ خطرجنگ و زبان الکن یک بیانیه در کجاایستادهایم؟
در کجاایستادهایم؟ خطرجنگ و زبان الکن یک بیانیه*
اخیرا بیانیهای علیه جنگ با امضای صدها فعال اجتماعی و سیاسی و فرهنگی و اکثرا با گرایشهای متمایل بهچپ انتشاریافته است که از جهات گوناگون چالش برانگیزاست. نوشته حاضرنقدی است نسبت به این رویکرد: مهمترین پرسش در برابر این بیانیه آن است که بازتابدهنده کدام صدا از میان سه صدای عمده موجود در فضای سیاسی ایران است؟. پاسخ کوتاه به این پرسش، رویکردمبهم و فقدان صراحتلازم و یک جانبه بودن این بیانیهاست. صدای اول متعلق به رژیم سفاک حاکم است که از بدوپیدایش خود به شکل درونماندگار جنگ افروز و بحران آفرین بوده است، صدای دوم دخیل بستگان به «قبلهعالم» قدرتهای امپریالیستی است که بدنبال مصادره جنبش مردم و تبدیل آن به سیاهی لشکر منافع و مطامع استراتژیک و ژئوپلیتیک خودهستند، و یا صدای سوم «نه به حکومتجنایتکاراسلامی، نه به جنگ از هر سو» با عاملیت جامعه و جنبشهای اجتماعی. این صداها فقط طنین مواضع نیستند، بلکه بیش از آن بازتاب آرایش میدانی سه گانه و نسبتهای پیچیده فیمابین آنها هستند. نگاهی از صدر تا ذیل بیانیه و پیامنهفته در آن که ظاهرا مخاطباناصلی خود را جنبشها و قاطبه زحمتکشان و آزادیخواهان ایران میداند، بیانگرعمق بیگانگی با روزوحال مردم ایران، قاطبه زحمتکشان و با جنبشها و شرایط عمومی و اضطراری حاکم برکشور است و اینکه چگونه دوپاره کردن حقیقت و نشستن میان دو صندلی تا چهاندازه می تواند موجب سترونی پیام طیفی از فعالین سیاسی مستقل و چپ در یکی از حساسترین و سرنوشت سازترین بزنگاه های تاریخی شود و آن را از کنشگری و عاملیت تهی ساخته و بهتماشاگروقوع فاجعه تقلیل دهد. چه بسا اگر آن را بتراشیم و بهتکانیم، بتوان طنین آشنای «جنگ میهنی» را از لابلای سطورآن شنید! گوئی که با غریوجنگ، گرایشی از تراز«ناسیونالیسم» خفته از خوابی سنگین برخاسته باشد!.
Saturday, February 28, 2026
با لحظههای سرنوشت ساز و خطیری مواجهیم!
لحظههای حساس بنیان گذاری «گوادلوپ» حکومت اسلامی و «آرماداهای» زیبای
ترامپ!
با لحظههای سرنوشت ساز و خطیری مواجهیم!
حمله نظامی جدید و گسترده آمریکا و اسرائیل چه اهدافی را دنبال می
کند؟
جنگ ۱۲روزه
را باید پیش پرده اصلی تهاجم سازمان یافته و بسیارگسترده تر اکنون بشمارآورد. که در
آن علاوه بر تخریب بیشتر تاسیسات هستهای، هدفهای مشخصی چون نابودی کامل توان
موشکی و نیروهای دریائی رژیم، و در ترکیب با آنها ، حمله و ترورهای سیاسی و نظامی
و امنیتی رده های بالای نظام را نیز در برمیگیرد که در مجموعه خود، اگر بتوانند
پیشبروند، تا درهم شکستن ساختارقدرت و برافکنی نظام را در دستور کار خود دارند.
باین ترتیب نقشه حمله کنونی و درجه بسیج نیروها و تدارکات به شکل حداکثری صورت
گرفته است. حتی پیاده کردن کماندوها و نیروهای محدودنظامی در داخل کشور از هوا یا
از مرزهای کشور تحت شرایطی برای هدفهای مشخص عملیاتی منتفی نیست.
ترامپ در
سخرانی هیستریک و خطرناک خود گفته است در انجام این ماموریت از کشته شدن نیروهای
آمریکایی هم ابائی نخواهد داشت. آنچه که ترامپ را به این بازی بزرگ و پر ریسک
کشانده است از یکسو قرارگرفتن رژیم در اوج فرسودگی و ضعف و انزوای بزرگ داخلی و
بین المللی است و از سوی دیگر پیروزی های آسان جنگ ۱۲روزه و تجربه سناریوی
پیروزمند مداخله نظامی در ونزوئلاست و همه این ها در قاب اهمیت ژئوپلتیکی عظیم
ایران در منطقه و جهان او را باستقبال این قماربزرگ کشانده است. این تهاجم بزرگ،
آشکارا با زیرپاگذاشتن حقوق بین الملل و حاکم کردن قانون جنگل برجهان و مناسبات
بشر صورت میگیرد (مضمون انتقادی که اخیرا دبیرکل سازمان ملل هم نسبت به حاکمیت
خشونت و بی قانونی و زور برجهان هشدار داد). این تجاوز نه فقط با دوزدن سازمان ملل
و اعلام جنگ به یک کشور دیگر بدون وجود پیششرطهای ادعائی تهدیدامنیتی بلکه با
دورزدن اختیارات کنگره در اعلام جنگ و فریب دادن افکارعمومی آمریکا و جهان (مثل
دروغ بافی زمان حمله آمریکا به عراق در دوره بوش پسر) صورتمیگیرد،
چنانکه ترامپ ادعای تهدید امنیت آمریکا با موشکهای قاره پیمایی که وجود نداردن
کرده است! بهر صورت ترامپ باصطلاح مخالف سرسخت نظامی گری دولت های قبلی آمریکا و
علیرغم آن که در داخل آمریکا حدود ۷۰ درصدافکارعمومی مخالف جنگ هستند، او اینک با
وسوسه چیدن میوه ممنوعه جنگ، و با زیرپاگذاشتن وعدههای انتخاباتی اش، دست به قمار
وریسک بزرگی زده کرده است باپی آمدهای داخلی و منطقه و جهانی نامعلوم.
هم چنین
حمله این بار باصطلاح با تدارک از قبل یک آلترناتیو مطیع و سربفرمان و دخیل بسته
به تهاجم نظامی بزرگترین قدرت امپریالیستی و نواستعماری جهان و بهنحوی در هماهنگی
با رضاپهلوی و آماده سازی او صورت می گیرد که در پیامش به مردم ایران مژده داد، که
بالاخره زمان تحقق وعده ترامپ رسید. او حتی قبل ازحمله اظهارامیدوارکرده بود که
جشن نوروز را در ایران برگزارکند. ظاهرا متجاوزین حمله به کشور این بار احتیاط به
خرج داده و قبل از دزدیدن منارچاه را کنده اند!. ترامپ به
قمار بزرگی دست زده است با پیآمدهای کوتاه مدت و درازمدت غیرقابل پیشبینی.
علیه شرایط گیج آور در لحظههای سرنوشتساز!
Sunday, February 22, 2026
یران به کدام سو
ایران به کدام سو؟، اهمیت وجه بین المللی درهم شکستن حکومت اسلامی. آیا درهم شکستن حکومت اسلامی به معنی درهم شکستنن «دیواربرلین» در دوره جنگ سرد است؟ خطوط جدیدبرآمد خیزش زن زندگی آزادی در پیوند با عدالت اجتماعی در شرایطی که فلاکت به امری فراگیر تبدیل شده است....
Wednesday, February 18, 2026
آیا ما با فرایندهژمونیک شدن سلطنت مواجهیم؟
آیا ما با فرایندهژمونیک شدن سلطنت مواجهیم؟ مسیر و چگونگی خروج چپ از این بحران؟ در یک کلمه بیرون آمدن از فضای زیست و کنشگری گلخانه ای و قرارگرفتن در فضای واقعی جامعه و کنشگری در راستای آن و در پاسخ به مهم ترین مساله هم اکنون جامعه و مردم ایران : گذاردموکراتیک از حکومتی ویرانگر و به پایان رسیده
Saturday, February 14, 2026
نقشه حرکت ترامپ ، آلترناتیو سازی، جادوی صندوق و پارادوکس گزینهها و دموکراسی
نقشه حرکت ترامپ: ترکیبی از تهدید به جنگ که اینک حتی به گونهای ترامپی زمان بندی آن هم مشخص شده و مذاکره اساسا در چهارچوب خواستهای پایه ای دولت آمریکا در محدوه همین زمان بندی صورت می گیرد. آیا زیگنالهائی که علی لاریجانی و عراقچی و پزشکیان برای نوعی سازش نیم بند می فرستند، برای ترامپ کافی است؟ یا آن که وی مذاکره را در راستای پیاده کردن تجربه ونزوئلا و محاصره دریائی همه جانبه و توقف صدورنفت پیش می برد که به سرعت پنجره فرصت کنونی آتش بس هم بسته می شود؟.
یکی از پیششرط های مهم شکل دادن به نوعی آلترناتیو مدنظر است که در دوره قبلی یورش نظامی که خلا آن محسوس بودو اینک از طریق تلاش برای ترکیبی از تشدید تنگنای اقتصادی حداکثری-صدورنفت صفر، مداخله نظامی و راه اندازی انقلاب باصطلاح شیر وخورشیدی. گرچه شاهدتلاش مذبوحانه و دیروقت رژیم برای مصادره آن چه که در زمان صفویه و شیعه گری آن دوره به نمادقدرت سیاسی تبدیل شد، هستیم. صرفنظر از جدال سلسههای گوناگون تاریخی حول تعابیرآن و تصاحب فره ایزدی نهفته در آن برای این یا آن سلسههای پادشاهی، قاعدتا جایگاه طبیعی این نماد موزههای تاریخی و باستانی است. اما به میان آوردن مجددموجودات موزهای و بعضا اسطورهای ریشه در ادامه و یا احیای پارادایمهای واپسگرای نگاه به گذشته و بازسازی آن به عنوان هویت ملی ایرانیها صورت می گیرد. چنان که اکنون در دوره انتقال به پساحکوت اسلامی باردیگر توسط جریانهایی، آنهم در جهانی که بشدت و شتابان به سوی آینده در تاخت است، برای زنده کردن سودای برپائی حکومتی اقتدارگرا با ورژن دیگر هستیم استوار بر «قدرت» که شیرنر نمادآن باشد، با شمشیرعریان بدست و البته باهاله ای از نورمهر و فره ایزدی و قرار گرفتن همه آن ها در یک قابواحد. براستی چنین گریز و عقب گرد از هدف دموکراسی تا چه اندازه با تحولات کنونی جامعه ایران و رنسانس جاری در آن علیه مردسالاری/پدرسالاری/ دولت سالاری که با خیزش زن زندگی آزادی واردفازجدیدی شده خوانائی دارد. .
در برابر رویدادهای مرتبط با آلترناتیوسازی برون کشوری، شاهد شکل گیری یک روندهای تازه ای با ویژگی درون کشوری نیز هستیم که تحت عنوان شکل دادن به جبهه نجات کشور و تحولات ورویدادهای مرتبط به آن و نیز یورش تازه رژیم به حامیان آن وارد فازجدیدی شده است. که بررسی اجمالی و البته نا تمام آن بخشی از این گفتگو را تشکیل میدهد که دریافت ویژگی های آن و چگونگی رویکردترامپ به آن در کنار نگرانی مضاعف رژیم مستلزم درنگ بیشتری است.
و بالاخره به پارادوکس نهفته در رفراندوم وتدوین یک قانون اساسی نوین و نسبت دمکراسی با گزینههای ولایت و سلطنت و رابطه تخاصمآمیزشان با دموکراسی و دخیل بستن به خروجی جادوی صندوق می پردازیم. به جادوی صندوق با هدف منجمدکردن شکوفایی و بالندگی طیف بندی ها وگرایشهای عمده جامعه موجود ایران و ضرورت سامان دهی آن ها از هم اکنون به عنوان شرط لازم و حیاتی گذار دموکراتیک. صندوق ابزاری جز مشهود و رؤیت پذیرکردن این گرایشهای عمده و قبلا شکل یافته و جاری در متن جامعه نمی تواند باشد. دخیل بستن به آن به عنوان راهی برای گریز از توقف چرخه استبداد و بازگشت مجددآن در چهره دیگر کارگشا نیست. چنان که حکومت اسلامی و خمینیسم از درون صندوق و ممهور به آن بیرون کشیده شد و خود نیز سالیان سال با طواف حول آن و سرگرمی صندوق به حکومت خویش قوام بخشید. مساله چرخه استبداد و بازگشت آن را باید در ساحت دیگری از کنشگری جستجوکرد.
Tuesday, February 10, 2026
پس لرزه های کشتار و قتلعام دیماه،مذاکرات با امریکا، آلترناتیوها
پس لرزه های کشتار و قتلعام دیماه،مذاکرات با امریکا، آلترناتیوها
Wednesday, February 04, 2026
تازاندن قیام و مسئولیت گریزی
Sunday, February 01, 2026
نقش عاملیت جامعه و جنبشها بهمثابه قطب سوم در معادله سه قطبی قدرت
نقش عاملیت جامعه و جنبشها بهمثابه قطب سوم در معادله سه قطبی قدرت
در تحلیل
و ارزیابی از اوضاع پیچیده کنونی با ردیف شدن سناریوهای گوناگون، غالبا یک سناریو
و شاید مهمترین آن از قلم می افتد که همانا شق عاملیت و نقش آفرینی جامعه و جنبش
ها و قیام مردمی است.
البته وقتی همه نگاهها به نقش بلامنازع قدرتها باشد، داشتن چنان رویکردهایی عجیب نیست. بهعنوان مثال سناریوهای هفتگانه* مطرح شده بی بی سی هم جدا از آن نیست. اما مساله مختصات وضعیت و سناریوها را می توان از جنبه دیگری نیز مطرح کرد که در آن با یک وضعیت سه قطبی و کشاکش بین آنها مواجهیم و نسبتهایی که بین آن ها بر قرار می شود تعیین کننده سیرتحولات است و سناریوهای دیگر را نیز می توان در ذیل مجموعه آن ها مورد بررسی قرارداد. اگر جامعه سه قطبی فرض شود، آنگاه ما دیگر تماشاچی و ناظر صرف و مبهوت اوضاع و روندها نیستیم. خود نقش آفرین هستیم و در سیررویدادها سهیم. اگر جامعه اشباع از بحران ایران در لحظات کنونی را با فرضیه سه قطبی بودن کشاکشها و قرارداشتن آن در وضعیت انتقال بهدوره پساحکومت اسلامی و استقرار نظم جدید در نظربگیریم، آنگاه نقش و رابطه این سه قطب و معادلههائی که با نقش آفرینی هرکدام می تواند شکل بگیرد کانونی شده و مختصه اصلی وضعیت کنونی و اهمیت کنشگری مرتبط با آن را برجسته می کند. ناگفته نماند که در این میان هم رژیم و هم قدرت های خارجی هرکدام در تلاشند که با ادغام قطب سوم (جامعه) در خود آن را دوقطبی کنند. مقابله با این دو تلاش از دوسو، همان نقشی است که بهتاکتیک ها و استراتژی رویکردسوم و قطب سوم در این جدال و کشاکش بزرگ و در این نوشتار معنا میدهد:
Thursday, January 29, 2026
مساله اکنون چیست
مساله اکنون چیست؟ بدلیل بن بست و گندیدگی رژیم و عدم مشروعیتش بویژه پس از کشتاراخیر،مساله انتقال قدرت مطرح شده است. قدرت های بزرگ همانطور که در مورد انقلاب بهمن در گوادلوپ تصمیم گیری کردند، اکنون نیز در شرایط جدید این دولت آمریکاست که چنین رسالتی را برخود فرض میداند. پرسش اصلی اینک آن است که آیا انتقال قدرت توسط عاملیت جامعه و کنشگران آن صورت خواهد گرفت یا توسط قدرتهای بزرگ (آمریکا و اسرائیل و..)... در این گفتگو تلاش می کنیم که با طرح وضعیت سه قطبی بازیگران صحنه و ... بر همین ویژگی لحظههای کنونی تمرکز کنیم و پاسخی از منظر قطب سوم جامعه و کنشگران آزادی و برابری به این سوال بدهیم.....